Temel İmmünoloji
İmmünoloji Bilim Dalı; bağışıklık sisteminin normal işleyişini, hastalıklardaki değişikliklerini ve bu değişikliklerin tanı, tedavi ve izlem süreçlerindeki önemini inceleyen bir bilim dalıdır. Günümüzde immünoloji; enfeksiyon hastalıkları, immün yetmezlikler ve otoimmün hastalıkların yanı sıra özellikle hematolojik hastalıkların ve kanserlerin tanı ve tedavisinde önemli bir role sahiptir.
İmmünoloji laboratuvarlarında kullanılan en önemli yöntemlerden biri akan hücre ölçer (flow sitometri) yöntemidir. Akan hücre ölçer ile hücrelerin yüzeyinde veya hücre içerisinde bulunan çok sayıda belirteç eş zamanlı olarak değerlendirilebilmekte ve farklı hücre popülasyonları yüksek duyarlılıkla tanımlanabilmektedir. Bu yöntem özellikle lösemi ve lenfomaların tanısı, sınıflandırılması ve tedavi sonrası takibinde önemli katkı sağlamaktadır. Akut lösemilerde lösemik hücrelerin immünfenotipik özelliklerinin belirlenmesi hastalığın doğru sınıflandırılmasına yardımcı olurken, tedavi sonrasında ölçülebilir kalıntı hastalığın araştırılması tedavi yanıtının değerlendirilmesine ve hastalık tekrarının erken dönemde öngörülmesine olanak sağlamaktadır. Akan hücre ölçer ayrıca lenfosit alt gruplarının değerlendirilmesi, immün yetmezliklerin araştırılması ve çeşitli bağışıklık sistemi hastalıklarının tanısında da kullanılmaktadır.
İmmünoloji Bilim Dalının bir diğer önemli çalışma alanı doku tipleme ve transplantasyon immünolojisidir. Doku tipleme laboratuvarlarında gerçekleştirilen HLA tipleme testleri, özellikle hematopoietik kök hücre nakli yapılacak hastalar için en uygun vericinin belirlenmesinde temel rol oynamaktadır. Hasta ve verici arasındaki HLA uyumunun yüksek olması, nakil başarısının artırılması ve graft-versus-host hastalığı gibi ciddi komplikasyonların azaltılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bunun yanında HLA antikorlarının araştırılması ve immünolojik uyumluluk testleri de transplantasyon sürecinin güvenli biçimde yürütülmesine katkıda bulunmaktadır.
İmmünoloji Bilim Dalı, gelişmiş laboratuvar teknolojilerini klinik bilgilerle bir araya getirerek kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımına katkı sunmaktadır. Akan hücre ölçer ve doku tipleme testlerinden elde edilen veriler; hematoloji, onkoloji ve kök hücre nakli ekipleriyle multidisipliner olarak değerlendirilerek hastaların tanı, tedavi seçimi ve takip süreçlerinin yönlendirilmesine yardımcı olmaktadır. Bu yönüyle immünoloji, modern tıpta yalnızca bağışıklık sistemi hastalıklarını inceleyen bir alan değil, aynı zamanda kanser tanısı, tedavi yanıtının izlenmesi ve başarılı kök hücre naklinin gerçekleştirilmesinde önemli bir bilim dalıdır.